dbt là gì và tại sao data analyst năm 2026 phải biết

dbt là gì và tại sao data analyst năm 2026 phải biết

Nếu bạn là analyst chưa dùng dbt, bạn đang "viết SQL trong Excel" trong khi đồng nghiệp đã dùng Git. Đây là lý do.

dbt làm gì?

dbt (data build tool) là framework để viết transformations trong warehouse (Snowflake, BigQuery, Postgres, DuckDB) bằng SQL, kèm:

• Version control (Git)
• Testing (uniqueness, not null, referential)
• Documentation tự động
• Dependency graph giữa các model
• Incremental builds (chỉ chạy lại phần đổi)

Về cơ bản, dbt biến SQL từ "câu query lẻ" thành "codebase có kỷ luật".

Cấu trúc 3 layer chuẩn

models/
  staging/        # Clean raw data 1-1 với source
    stg_orders.sql
    stg_customers.sql
  intermediate/   # Join + business logic trung gian
    int_orders_enriched.sql
  marts/          # Business-ready tables cho BI
    fct_monthly_revenue.sql
    dim_customer.sql

Staging = "rửa sạch", intermediate = "làm thịt", marts = "đưa lên bàn".

Ví dụ 1 model đơn giản

-- models/marts/fct_monthly_revenue.sql
SELECT
  DATE_TRUNC('month', order_date) AS month,
  COUNT(DISTINCT customer_id) AS active_customers,
  SUM(total_amount) AS revenue
FROM {{ ref('int_orders_enriched') }}
WHERE status = 'completed'
GROUP BY 1

{{ ref('int_orders_enriched') }} báo cho dbt biết model này phụ thuộc int_orders_enriched. dbt tự build DAG và chạy theo thứ tự đúng.

Test tích hợp

# models/marts/schema.yml
version: 2
models:
  - name: fct_monthly_revenue
    columns:
      - name: month
        tests: [not_null, unique]
      - name: revenue
        tests: [not_null]

dbt test chạy tự động trước mỗi deploy. Nếu fail, không merge.

Vì sao analyst 2026 phải biết

• Lương cao hơn 40–60%: Analytics Engineer ($120k–160k) vs analyst truyền thống ($70k–95k)
• Kỷ luật software: không còn "query của bạn A khác query của bạn B"
• Portfolio: dbt project public trên GitHub = passport cho mọi ngành

Khoá Data Science & Analytics có level 5 xây full dbt project từ zero — staging, intermediate, marts, tests, docs, CI — và deploy production portfolio.